Trauma – Marina Wakker

Trauma methodieken

Ik heb mij in de loop van mijn werkende leven steeds meer verdiept in trauma. In eerste instantie middels EMDR. Ik was verrast hoe snel dit al verlichting kan geven en kan leiden tot een ander gevoel over jezelf. Daarna ben ik steeds meer geïnteresseerd geraakt in de nieuwere stromingen rondom trauma. Namelijk hoe zich deze in het lichaam vertalen. Met name met Porges als grondlegger (polyvagaal theorie), maar ook mensen als Bessel van de Kolk (traumasporen), Siegel (window of tolerance) en Pat Ogden. Van deze laatste heb ik de opleiding sensorimotor psychotherapie gevolgd. Dit is een manier om te werken met trauma en ontwikkelingsgeschiedenis in lijf en houding. Als laatste heb ik dit pakket aangevuld met de safe and sound methodiek, ontwikkeld door Porges. Een manier om via muziek je zenuwstelsel te kalmeren en je veiliger te gaan voelen. In de praktijk werk ik vaak met een combinatie van deze benaderingen.

EMDR is een methodiek die mensen helpt traumatische of emotioneel geladen gebeurtenissen (sneller) te verwerken. Het is een effectieve en efficiënte methode die mensen helpt om de ervaring sneller naar de achtergrond te krijgen. Je kunt EMDR echter ook breder inzetten.

Ik pas EMDR ook toe bij vastzittende overtuigingen, wanneer deze gebaseerd zijn op concrete gebeurtenissen uit het verleden.

Bijvoorbeeld een negatief zelfbeeld dat is gebaseerd op vroegere pest ervaringen. Door deze techniek toe te passen op de onderliggende gebeurtenissen verandert ook het bijbehorende gevoel en daarmee ook de overtuiging. Ook bij mildere klachten kan EMDR nuttig zijn omdat het mensen kan helpen wat sneller uit een bepaalde emotionele staat te komen.

Je merkt dat je nog last hebt van vroegere herinneringen
Je merkt dat je regelmatig getriggerd raakt
Je merkt dat er niet veel voor nodig is om in een stressreactie te schieten
Je staat eigenlijk constant in een ‘alerte modus’
Je kunt niet goed ontspannen
Je weet dat bepaalde gebeurtenissen geleid hebben tot negatieve overtuigingen
Je reageert vaak met meer emotie dan je logisch zou vinden

Werken met het lichaam bij trauma

Sensorimotor psychotherapie is een manier om via het lichaam te werken met trauma, maar ook met gedragspatronen die als gevolg van je geschiedenis zijn ontstaan. Wat je in beide gevallen doet is nagaan (tracking) van alles fysieke reacties die in je lijf plaats vinden als reactie op een trigger in het nu. Of op een herinnering uit het verleden. Als je bijvoorbeeld in het verleden bijvoorbeeld bevriezing-reacties hebt meegemaakt bij jezelf, dan zullen triggers in het nu die daar enigszins op lijken ook veel makkelijk dezelfde recatie oproepen.

Fysieke overlevingsreacties zoals vechten, vluchten of bevriezen worden in de praktijk (in stressvolle situaties of omstandigheden) veel vaker in werking gezet dan je doorhebt. Dit gebeurt alleen in subtielere vorm. Het gevolg is dat er allerlei fysiologische reacties optreden zoals bijvoorbeeld verhoogde hartslag, ademhaling, aanspanning en verkramping van de spieren.

Wanneer dit regelmatig gebeurt kan dit leiden tot moeheid of andere fysieke klachten zoals hoofdpijn, spierspanning andere fysieke klachten die je meestal niet direct kunt verklaren. Het kan maken dat je steeds in een standaard reactiepatroon vervalt zoals jezelf klein maken of geen grenzen aangeven. Wanneer dit lang aanhoudt wordt het steeds moeilijker om nog te ontspannen. Het staat dan ons herstelvermogen in de weg. Het is daarom belangrijk om dit stresspatroon te kunnen keren. Dit geeft vervolgens ook weer ruimte voor nieuw gedragsrepertoire. Via deze manier van werken kun je oude trauma’s helen en jezelf helpen om uit het stresspatroon te komen.

Safe and Sound Protocol

Wist je dat je je zenuwstelsel kunt trainen in de richting van meer gevoel van veiligheid en verbinding?

Safe and Sound is een luistertherapie waarbij je naar speciaal ‘gefilterde’ muziek luistert. De muziek is gefilterd op die frequenties die ons veilig doen voelen. Het werkt rechtstreeks in op ons autonome zenuwstelsel. Daarmee helpt het om emoties beter te reguleren en ons gevoel van verbinding met onszelf en anderen te versterken.

Het autonome zenuwstelsel en het ervaren van veiligheid

Ons autonome zenuwstelsel behelst een deel van onze hersenen en het ruggenmerg. Het is via allerlei zenuwbanen verbonden met diverse organen. Dit autonome zenuwstelsel draagt zorg voor allerlei automatische functies. Onder andere voor onze reacties op gevaar. Het zet automatische overlevings- reacties op gevaar zoals vechten en vluchten in gang. Ons lichaam regelt dit zonder dat wij dit bewust aansturen. Steven Porges is de grondlegger van de theorievorming hierover. Hij is ook de ontwikkelaar van de Safe and sound methodiek.

Hoe ons zenuwstelsel ingesteld staat

Wanneer ons zenuwstelsel reageert op reëel gevaar dan is dat uiteraard goed. Maar door dingen die je hebt meegemaakt of door actuele stressoren kan het zijn dat je zenuwstelsel teveel ingesteld blijft op gevaar, terwijl dat er inmiddels niet meer is. Je bent dan continu alert en schiet sneller dan nodig is in stressreacties. Je kunt je moeilijker ontspannen. Je beweegt je minder flexibel tussen inspanning en ontspanning. Je beweegt je dan ook minder ontspannen en flexibel in sociale contacten.

Safe and Sound

Safe and sound bestaat uit een reeks van 5 uur gefilterde muziek. In deze 5 uur loopt de muziek op van veilig naar meer uitdaging in veiligheid. De reden dat je via deze muziektherapie je zenuwstelsel kunt trainen gaat via twee werkingsmechanismen.

De muziek zelf. Door te luisteren naar muziek in de veilige range ervaar je meer gevoel van veiligheid. Door het oplopende karakter vergroot je de range waarin je je veilig voelt.
De co-regulatie. Tweede belangrijke aspect is de co-regulatie door de therapeut/begeleider die aanwezig is. De muziek is namelijk zo opgebouwd dat het op een gegeven moment ook spanning, emoties of andere fysieke reacties teweegbrengt. Zodra dat gebeurt helpt de therapeut je om weer rustiger te worden. Dit via iemand anders weer tot rust komen noemen we co-regulatie. Co-regulatie is een belangrijk hulpmiddel om je eigen emoties ook weer beter te kunnen voelen en te hanteren. Door dit element van co-regulatie rek je zowel je vermogen om stress en emoties te kunnen reguleren als je vermogen om verbinding aan te gaan op.

In de praktijk bestaat de begeleiding dus uit een combinatie van luisteren en het werken met wat losgemaakt wordt door de muziek. Als extra oefening krijg je toegang tot een mildere vorm van gefilterde muziek waar je thuis naar kunt luisteren. Zo kun je je zenuwstelsel extra helpen trainen.

Effecten

Het Safe and Sound protocol is een bewezen wetenschappelijk onderzochte methode. Effecten die onder andere genoemd worden.

Verminderen van trauma gerelateerde klachten en klachten als depressie en angst
Meer gevoel van stabiliteit
Verbetering in communicatie
Verbetering in contact met eigen gevoel
Meer verbinding voelen met anderen
Beter ontspannen en meer geluksgevoel ervaren

Trauma methodieken

Je merkt dat je nog last hebt van vroegere herinneringen

Je merkt dat je regelmatig getriggerd raakt

Je merkt dat er niet veel voor nodig is om in een stressreactie te schieten

Je staat eigenlijk constant in een ‘alerte modus’

Je kunt niet goed ontspannen

Je weet dat bepaalde gebeurtenissen geleid hebben tot negatieve overtuigingen

Je reageert vaak met meer emotie dan je logisch zou vinden

Werken met het lichaam bij trauma

Safe and Sound Protocol

Interessante links

Recente Blogs

Categorieën